Η δυνατότητα του ανθρώπου – κάθε ζωντανού ανθρώπου – αλλά και η ανάγκη του για τροφή και επαφή με το περιβάλλον, δικαιολογούν, από την μια την φύση του – έτσι πλάστηκε, έτσι δημιουργήθηκε, – και από την άλλη δηλώνει ότι το κάθε ζωντανό άτομο που ζει και κινείται πάνω στην γη, έχει ανάγκη να καλύπτει και τις δύο αυτές ανάγκες του, προκειμένου να αισθάνεται πλήρης, και τίποτα ουσιαστικό δεν του λείπει, ανεξάρτητα από την δική μας πλεονεξία, η οποία δεν μάς αφήνει να νιώσουμε την πληρότητα της ύπαρξής μας.

Και για μεν τις τροφές – να μην ξεχνάμε και την αναπνοή – το θέμα είναι εύκολα κατανοητό, διότι κάθε ζωντανός άνθρωπος καταλαβαίνει ότι χωρίς αυτήν δεν μπορεί να επιβιώσει για να ζήσει και αύριο. Το θέμα όμως της επαφής με το περιβάλλον και της επικοινωνίας με τους άλλους ανθρώπους δεν το υπολογίζουμε με την ίδια ένταση, ίσως γιατί δεν μάς κοστίζει όσο μάς κοστίζουν οι τροφές για την συντήρηση του σώματος.

Ωστόσο, η επαφή με το περιβάλλον και τους άλλους ανθρώπους παίζει καθοριστικό ρόλο στην πληρότητα του ατόμου. Διότι το άτομο ως προσωπικότητα, γνωρίζει ότι εξίσου σημαντική είναι και η επαφή με τον γύρω κόσμο – τώρα πλέον ο γύρω κόσμος είναι όλος ο κόσμος και τα οκτώ δισεκατομμύρια που ζούμε πάνω στην γη, – και για την κάλυψη αυτής της ανάγκης της επαφής, ο δημιουργός έχει τοποθετήσει στο φυσικό μας σώμα και τα αντίστοιχα όργανα αίσθησης, δηλαδή την όραση, την ακοή, κλπ, προκειμένου όλοι οι ζωντανοί άνθρωποι να διαθέτουν αυτή την ικανότητα της επικοινωνίας.

Και αυτό δηλώνει τον αρχικό σχεδιασμό του ανθρώπινου σώματος, ότι δηλαδή σχεδιάστηκε και εφοδιάστηκε με τα αναγκαία όργανα, προκειμένου να μην στερείται αυτή την λειτουργία της ζωής, δηλαδή την επαφή με το περιβάλλον, αλλά να έχει την δυνατότητα και την ικανότητα να καλύπτει αυτόν τον τομέα καθημερινά. Και αυτό είναι κατανοητό για την πληρότητα του σώματος, ώστε να έχει όλα τα προς ζωήν καθημερινά.

Ωστόσο, όλοι καταλαβαίνουμε ότι μέσα στο φυσικό μας σώμα λειτουργούν και άλλες “λειτουργίες”, οι οποίες καθιστούν το σώμα μας λειτουργικό σε σχέση με το περιβάλλον. Αλλά, όπως συμβαίνει μέσα στην καθημερινή μας ζωή, αυτή η προσαρμογή δεν είναι δεδομένη κατά την εφαρμογή της. Ενώ δηλαδή το σώμα μας λαμβάνει τροφές και αρχίζει η δική του εσωτερική διεργασία, όταν ερχόμαστε στα θέματα της επαφής μας με τους γύρω, εκεί ανακαλύπτουμε ότι αυτή η επαφή, ενώ είναι εξίσου σημαντική και απαραίτητη για την πληρότητα της ζωής μας, δεν συντελείται χωρίς την δική μας ευθύνη και μετοχικότητα.

Το άτομο αποφασίζει – όπως και για τις τροφές – τι χρειάζεται για το δικό του συμφέρον, δηλαδή το άτομο αποφασίζει τι θα ακούσει και τι θα δει, ώστε και αυτός ο τομέας να φέρει τα δικά του καλά αποτελέσματα. Άρα, η ευθύνη δεν ανήκει στους εμπόρους και στους μάγειρες, αλλά στο άτομο που έχει την ευθύνη των επιλογών του ανάλογα με τις δικές του ανάγκες.

Το άτομο επιλέγει την τροφή του, αφήνοντας στην άκρη τα δηλητηριώδη και επιζήμια, και το άτομο επιλέγει – εάν ξέρει τις ανάγκες του – και τι θα δει και θα ακούσει. Με λίγα λόγια, η ευθύνη του ατόμου δεν είναι μόνο να δει και να ακούσει ό,τι του προσφέρεται, αλλά η δική του ευθύνη είναι να επιλέγει το καλό και ωφέλιμο για την δική του ανάγκη σήμερα. Οι έμποροι διαθέτουν τα πάντα – αυτή είναι η δουλειά τους. Το άτομο όμως έχει την ευθύνη των επιλογών του.

Αυτή η ανακάλυψη της ευθύνης και η εφαρμογή της μέσα στην προσωπική μας καθημερινότητα, είναι ένας ακρογωνιαίος λίθος της διδασκαλίας του Χριστού. Τα ζώα ξέρουν το καλό και αφήνουν στην άκρη το επιζήμιο. Ο άνθρωπος ξέρει, αλλά αδιαφορεί για τις ζημίες – ίσως από άγνοια – και το πληρώνει με τα κενά μέσα στην προσωπική του ζωή.

Ο άρτος, δηλαδή οι τροφές, και το θέαμα, είναι δύο παράγοντες- στοιχεία, με τα οποία τροφοδοτείται το φυσικό μας σώμα, αλλά και ο εσωτερικός μας κόσμος, ο κόσμος της ψυχής μας. Και αυτή είναι η πραγματικότητα για όλη την ανθρωπότητα ανέκαθεν, όχι διότι υπήρχε πάντα ο κινηματογράφος, αλλά γιατί κάθε τι που αντικρίζει το άτομο είναι ένα θέαμα, το οποίο μέ κάποιον ανεξήγητο τρόπο επηρεάζει τον ψυχικό μας κόσμο.

Η αντικειμενική, δηλαδή, πραγματικότητα, το αντικείμενο που βλέπει το άτομο, μεταφέρει μηνύματα στον εσωτερικό μας άνθρωπο, και αυτό αποβαίνει προς όφελος του ανθρώπου. Άρα, ο άρτος και το θέαμα, παίζουν καθοριστικό ρόλο στην προσωπική μας ζωή, άσχετα αν εμείς δεν το κατανοούμε μέσα στο τρέξιμο της προσωπικής μας καθημερινότητας.

Καταναλώνουμε τροφές από ανάγκη, για να στηρίζουμε τις σωματικές μας δυνάμεις. Βλέπουμε γύρω μας τον κόσμο, και αυτό γεμίζει την ψυχή μας με νέο αέρα ψυχής, όπως ξέρουμε όλοι που έχουμε την ευκαιρία να περπατήσουμε στην φύση. Και οι δύο παράγοντες, τροφές και θέαμα, τροφοδοτούν την ύπαρξή μας, για όσο χρόνο μένουμε πάνω στην γη.

Ωστόσο αυτό δεν είναι πάντα κατανοητό. Διότι τροφή λαμβάνουμε από την ανάγκη που εκφράζει το σώμα μας. Ο ψυχικός μας όμως κόσμος, ο έσω άνθρωπος, δεν μάς ενοχλεί στον βαθμό που μάς ενοχλεί το φυσικό μας σώμα, με αποτέλεσμα η τροφή αυτή, το θέαμα, να μην το υπολογίζουμε ως αναγκαία αξία, η οποία όμως και αυτή συμβάλλει σημαντικά στην ισορροπία της ύπαρξής μας.

Η θέαση, το θέαμα του κόσμου και όσων συμβαίνουν μπροστά στα μάτια μας, είναι ένας κύριος παράγοντας, από τον οποίο εξαρτώνται οι σκέψεις και οι πεποιθήσεις μας. Διότι η θέαση μεταφέρει μέσα μας τις πληροφορίες του έξω κόσμου, που καθιστούν τον εγκέφαλό μας ικανό να διακρίνει μεταξύ πολλών πραγμάτων, και να κρίνει, και να εντοπίζει το συμφέρον σε σχέση με το επιζήμιο. Διότι εμείς θεωρούμε ως θέαμα μόνο τις κινηματογραφικές παραγωγές. Ωστόσο αυτό είναι το ανθρώπινο στοιχείο και όχι το στοιχείο της ζωής.

Διότι θέαση υπήρχε και πριν ανακαλυφθεί ο κινηματογράφος, και μάλιστα με καλύτερα αποτελέσματα. Διότι οι άνθρωποι από την εποχή της δημιουργίας τους έβλεπαν και παρατηρούσαν τον γύρω κόσμο, προσαρμόζοντας την συμπεριφορά και την ζωή τους στην εκάστοτε αληθή πραγματικότητα, και όχι όπως συμβαίνει με εμάς, που βλέπουμε θεάματα που δεν είναι πάντοτε αληθή, αλλά ανθρώπινες δημιουργίες για διάφορους σκοπούς.

Και αυτή η αλήθεια της θέασης, του θεάματος, παίζει καθοριστικό ρόλο στην ατομική μας καθημερινότητα, διότι από αυτήν μαθαίνουμε και προσαρμόζουμε την δική μας πραγματικότητα, στην γύρω αλήθεια, ώστε να είμαστε συμβατοί και παραγωγικοί με την αλήθεια, και όχι με την φαντασία μας. Διότι η φαντασία δημιουργεί ανύπαρκτα φαντάσματα, ενώ η αλήθεια προσγειώνει τον άνθρωπο και τον καθιστά παραγωγικό και αποτελεσματικό.

Και ο Χριστός έθεσε το θέμα της θέασης σε υψηλότερη στάθμη αξιών σε σχέση με τις τροφές. Οι τροφές, είπε, καταλήγουν σε λίγες ώρες. Η θέαση, και γενικά η πληροφόρηση που φτάνει μέσα στον ψυχικό μας κόσμο, έχει μεγαλύτερη διάρκεια, άρα και  μεγαλύτερη αξία, μεταφέροντας μαθήματα, που μάς συνδέουν με την αλήθεια της ζωής και όχι με τις φαντασιώσεις μας. 

Η προστασία είναι έμφυτη στον άνθρωπο, αλλά – νομίζω – και σε κάθε ζωντανό οργανισμό. Χωρίς προστασία κάθε νεογέννητο πεθαίνει άμεσα, ή ταλαιπωρείται με επιπτώσεις στο προσωπικό του μέλλον, λόγω της έλλειψης της προστασίας τον καιρό που την είχε ανάγκη. Αυτός είναι ένας παγκόσμιος νόμος για την ζωή, η οποία στα πρώτα της στάδια έχει ανάγκη προστασίας, δηλαδή μέχρι να αποκτήσει την δυνατότητα της αυτοσυντήρησης και αυτοπροστασίας.

Διότι όλοι οι οργανισμοί που γεννιούνται πάνω στην γη, προέρχονται από ένα προστατευμένο περιβάλλον την περίοδο της κυοφορίας, άρα η εμφάνισή τους στο νέο περιβάλλον μετά την γέννηση, δημιουργεί προσβολές σε ένα αδύναμο οργανισμό, με κίνδυνο για την επιβίωσή του. Δηλαδή, δεν αρκεί η γέννηση, αλλά απαιτείται και η προστασία, ώστε να ολοκληρώνεται ο κύκλος της ζωής. Διαφορετικά το νεογέννητο πεθαίνει, και δεν υπάρχει τρόπος επαναφοράς στην ζωή.

Συνεπώς η προστασία δεν είναι θέμα συναισθηματικό, αλλά θέμα της πρακτικής επιβίωσης όλων των οργανισμών την πρώτη – και όχι μόνον – φορά που συναντά τους σκοπέλους της πραγματικής καθημερινής ζωής. Και αυτό είναι σπουδαίο ως στοιχείο, διότι από αυτό προκύπτει και ο στενός σύνδεσμος μεταξύ γονέων και τέκνων, μιλώντας μόνο για τους ανθρώπους, αλλά αντίστοιχα θέματα παρατηρούνται και στο ζωικό βασίλειο.

Οι γονείς μεριμνούν για την αναγκαία προστασία του νεογέννητου, και αυτό έχει διπλή συνέπεια. Από την μια την επιβίωση του τέκνου, και από την άλλη την ανάπτυξη του ισχυρού συνδέσμου με το νεογέννητο, το οποίο κληρονομεί αυτή την συνέπεια, για να την εφαρμόσει και στην δική του επόμενη γενεά των δικών του τέκνων. Έτσι η προστασία μετατρέπεται σε αγάπη, διότι η επαφή και η μέριμνα δημιουργεί σύνδεσμο εσωτερικού χαρακτήρα και όχι εξωτερικών συμφερόντων. Και αυτός ο εσωτερικός σύνδεσμος μετατρέπει το άτομο-γονέα σε προστάτη, με ανυπολόγιστες συνέπειες για την ζωή και των δύο. Γονέων και τέκνων.

Αυτός ο σύνδεσμος είναι το κύριο χαρακτηριστικό της ανθρώπινης καθημερινότητας. Διότι μπορεί το παιδί να μην ακολουθήσει το επάγγελμα των γονέων, αλλά αυτό δεν μειώνει την επαφή και την αναγνώριση της προστασίας που είχε το τέκνο την πρώτη περίοδο της ζωής του. Και πάνω σε αυτή την αλήθεια της ζωής θεμελίωσε ο Χριστός όλη του την διδασκαλική αποκάλυψη: Ο άνθρωπος, κάθε άνθρωπος, δεν είναι δημιούργημα μόνο, αλλά συνδέεται με τον γονέα του, με τον οποίο διαθέτει κοινά εξωτερικά χαρακτηριστικά, χωρίς όμως να ταυτίζεται κατά πάντα.

Διότι η ταύτιση και η ομοίωση απαιτεί μακρόχρονη σχέση, σε αντίθεση με την σύλληψη και την γέννηση, που αποτελούν στιγμιαίες ή σύντομες πράξεις. Η ανάπτυξη, η αύξηση του παιδιού, το μεγάλωμά του, είναι η περίοδος που το τέκνο μαθαίνει από τον γονέα του την πρακτική πλευρά, δηλαδή πώς να εφαρμόζει τους νόμους της φύσης, μέσα σε αυτούς και την αγάπη που προκύπτει από την προστασία, και να επιβιώνει κάτω από τις δύσκολες καταστάσεις της καθημερινότητας στην οποία εισέρχεται, παρακολουθώντας τους γονείς του. 

Η αποκάλυψη του Χριστού ότι ο δημιουργός του ανθρώπου είναι πατέρας έλυσε όλα τα ερωτήματα της ζωής, διότι παραπέμπει στην αναζήτηση και γνωριμία του δημιουργού, αλλά μέσα από την σχέση γονέα – πατέρα, και τέκνου. Οι αόριστες υποθέσεις για την δημιουργία του ανθρώπου αποτελούν φανταστικά κατασκευάσματα, που δεν λύνουν, αλλά περιπλέκουν τους κανόνες της αναγνώρισης της αλήθειας του κόσμου, βυθίζοντας το άτομο σε αδιέξοδα και ανασφάλεια. 

Όλοι οι άνθρωποι που ζούμε πάνω στην γη έχουμε ανάγκη από τροφές-νερό και αέρα για την επιβίωσή μας, ανεξάρτητα από περιοχή και χρόνο που καθένας βιώνει την προσωπική του καθημερινότητα. Οι τροφές και ο αέρας είναι τα δύο συστατικά με τα οποία τρέφεται, δηλαδή αυξάνεται, και μεγαλώνει, προκειμένου να κάνει τον κύκλο της ζωής, γέννηση, αύξηση και ανάπτυξη, και θάνατος.

Αν και υπάρχει ακόμη μεγάλος αριθμός παραγόντων, από τους οποίους εξαρτάται η καθημερινή μας ζωή, ωστόσο, η τροφή είναι απόλυτα απαραίτητη για την αύξηση και την ανάπτυξη, και δεν υπάρχει μέχρι σήμερα εξαίρεση για κανένα ζωντανό άνθρωπο. Το σώμα μας είναι πλασμένο να αυξάνεται και να αναπτύσσεται μέσα από την διαδικασία της πρόσληψης των τροφών καθημερινά.

Και ενώ είναι απόλυτα κατανοητή αυτή η ανάγκη, είναι επίσης απόλυτα κατανοητό ότι ο άνθρωπος δεν έχει ανάγκη μόνο την τροφή, αλλά έχει και έναν εσωτερικό κόσμο, ο οποίος κατοικεί μέσα στο φυσικό του σώμα, ωστόσο έχει άλλες απαιτήσεις για την δική του επιβίωση και ανάπτυξη, ώστε να συμπορεύεται με την αύξηση του σώματος και την κοινωνική του ένταξη.

Και αυτό είναι επίσης απόλυτα κατανοητό από την προσωπική μας εμπειρία, διότι κανείς δεν ζει μόνο μέ τις τροφές, αλλά έχει απόλυτη ανάγκη και την κοινωνική παρουσία, τόσο του ιδίου όσο και των άλλων που συνδέονται μαζί του, και αυτό δεν είναι παρωνυχίδα, αλλά αποτελεί ένα ισχυρό πυλώνα της καθημερινής μας εμπειρίας, αφού όλοι έχουμε ανάγκη την παρουσία του άλλου, και όταν δεν υπάρχει, νιώθουμε την έλλειψη στην ζωή μας.

Και αυτό δηλώνει από την μια την αναγκαιότητα της κοινωνικής παρουσίας, αλλά από την άλλη δηλώνει και ότι αυτή η “τροφή” του εσωτερικού μας κόσμου, δεν είναι εκτός της ανθρώπινης ύπαρξης και αύξησης, αλλά αποτελεί βασικό στοιχείο που επηρεάζει την καθημερινή μας συμπεριφορά και ζωή σε όλους μας. Και μπορεί αυτή η παράμετρος της κοινωνικότητας να μην έχει την ίδια ένταση για καθένα από μας, ωστόσο η παρουσία της είναι απόλυτα απαραίτητη.

Και όλοι ξέρουμε από την εμπειρία μας ότι αυτή η κοινωνικότητα δεν είναι θεωρία, αλλά είναι μια καθημερινή πραγματικότητα, η οποία λειτουργεί μέσα από τις πέντε αισθήσεις μας, και, κυρίως, μέσω της όρασης και της ακοής. Η όραση, δηλαδή το θέαμα, φέρνει το άτομο σε επαφή με το περιβάλλον του, διότι μέσω αυτής και των οργάνων που την κάνουν να λειτουργεί, δίνεται η δυνατότητα στο άτομο να δίνει και να λαμβάνει, δηλαδή να παραμένει σε επαφή με το φυσικό και το κοινωνικό του περιβάλλον.

Άρα, το φυσικό μας σώμα έχει και άλλες λειτουργίες εκτός των τροφών και της αναπνοής, διότι η κοινωνικότητα, δηλαδή η επαφή και η δοσοληψία, αποτελούν τους διαύλους, μέσα από τους οποίους το άτομο εντάσσεται και λειτουργεί μέσα στην κοινωνία, και αυτό συμβαίνει για κάθε άνθρωπο πάνω στην γη σε όλη την διάρκεια της ζωής του. Και η διδασκαλία του Χριστού στον τομέα αυτό της κοινωνικότητας αφιερώνει μεγάλο κομμάτι, όπως τουλάχιστον μάς την παρέδωσαν οι μαθητές του στην Καινή Διαθήκη.

Ο άρτος ο επιούσιος δεν είναι μόνο το ψωμί που τρέφει και συντηρεί το σώμα μας, αλλά υπάρχουν και άλλα στοιχεία με τα οποία τρέφεται ο εσωτερικός μας κόσμος, ο οποίος παίζει και τον καθοριστικό ρόλο της προσωπικής μας συμπεριφοράς καθημερινά. Η παράβλεψη αυτού του τομέα, δηλαδή η τροφή του εσωτερικού μας κόσμου, δημιουργεί ανθρώπους ελλιπείς, που στερούνται την προβλεπόμενη πληρότητα του ανθρώπου.