Στην προσωπική μας καθημερινή ζωή οι κατακτήσεις είναι πάντοτε ατομικές. Διότι μπορεί να συμβάλλουν και άλλοι ή να συμβάλλει και το κοινωνικό μας περιβάλλον, ωστόσο, το κέρδος είναι πάντα – κατά κύριο λόγο – προσωπικό. Προσωπική επίσης είναι και η ζημία, σε περίπτωση αποτυχίας. Και όλοι καταλαβαίνουμε ότι το κέντρο είναι σε κάθε περίπτωση το άτομο, το συγκεκριμένο πρόσωπο που ζει, κινείται, προσπαθεί, για να πετύχει τον στόχο του.

Και αυτό είναι κρίσιμο θέμα στην προσωπική μας ζωή καθημερινά. Σε κάθε αποτυχία ή λάθος, αποδίδουμε το λάθος στους άλλους. Σε κάθε δυσκολία, πάντα παρατηρούμε την αρνητική συμβολή των άλλων, απαλλάσσοντας τους εαυτούς μας από την ευθύνη. Και αυτό είναι λάθος. Όχι γιατί οι άλλοι δεν έχουν βάλλει το χεράκι τους στις δυσκολίες μας, αλλά γιατί δεν βγαίνει τίποτα με το να αποδίδουμε σε άλλους τις δικές μας ευθύνες, ή μη κατανοώντας τα δικά μας λάθη, από τα οποία έχει προκύψει το λάθος και το αδιέξοδο.

Πάντα, ή κατά κανόνα, εκ προοιμίου έχουμε απαλλάξει τους εαυτούς μας από τις ευθύνες, και αυτό λειτουργεί διπλά εναντίον μας. Πρώτον, διότι “τυφλώνουμε” την συνείδησή μας, μη αναγνωρίζοντας το δικό μας μερίδιο ευθύνης. Και δεύτερον, διότι χάνουμε τον χρόνο μας χωρίς διόρθωση, δηλαδή κινδυνεύουμε να επαναλάβουμε το ίδιο λάθος με τις ίδιες συνέπειες.

Η μη λογική απαλλαγή του εαυτού μας από τις ευθύνες, εγκυμονεί κινδύνους αυτοδικαίωσης. Αντίθετα, η αποδοχή και κατανόηση των δικών μας ευθυνών, φέρνει ωρίμανση, φέρνει δυνατότητες βελτίωσης του εαυτού μας. Δηλαδή, προχωρούμε βαθύτερα στο “γνώθι σ αυτον”, ελαττώνοντας τις πιθανότητες για τυχόν παρόμοια λάθη στο μέλλον. Και αυτό είναι το ζητούμενο. Να μαθαίνουμε από τα λάθη μας, και όχι να ρίχνουμε τις ευθύνες μόνο στους άλλους.

Και η διδασκαλία του Χριστού έχει αυτή την βάση. Μη κρίνετε τους άλλους, γιατί και εσείς θα κριθείτε. Και με όποιο μέτρο μετράς τους άλλους, με το ίδιο μέτρο θα μετρηθούν και οι δικές σου πράξεις. Άρα, η προσοχή πρέπει να στρέφεται πρώτα στις δικές μας λανθασμένες διαγνώσεις και κινήσεις, και κατόπιν στο κοινωνικό και οικογενειακό μας περιβάλλον. Και αυτό είναι μια σπουδαία προσωπική κατάκτηση. Όχι το αυτομαστίγωμα, αλλά η παραδοχή των λαθών, και η μετάνοια, προκειμένου να μην τα επαναλάβουμε. Αυτή η στάση απέναντι στην αλήθεια φέρνει το άτομο πλησιέστερα προς την τελειότητα, την οποία όλοι θέλουμε, αλλά αποφεύγουμε να κινηθούμε προς αυτήν, διότι ξέρουμε ή υποπτευόμαστε το κόστος.

Και η διδασκαλία του Χριστού – ο Χριστός ήταν και ονόμαζε τον εαυτό του Διδάσκαλο – συνοψίζεται σε ότι είπε ο ίδιος στον Πόντιο Πιλάτο, όταν γινόταν η κρίση του για τον Σταυρικό του θάνατο. Έχω έρθει και γεννήθηκα για να αποκαλύψω την αλήθεια. [Ιωάννης 18,37. “Εγώ εις τούτο γεγέννημαι και εις τούτο ελήλυθα εις τον κόσμον, ίνα μαρτυρήσω τη αληθεία.”] Και αυτός, κατά την ταπεινή μου γνώμη, είναι ο θεμέλιος λίθος της διδασκαλίας του Χριστού. Η αλήθεια ελευθερώνει και ανοίγει δρόμους στην προσωπική μας ζωή καθημερινά.  

Η κάθε κατάκτηση του ατόμου στην προσωπική του ζωή είναι αρχικά προς το συμφέρον και τον πλουτισμό του, πάντοτε σε σχέση με το ατομικό του παρελθόν. Διότι κάθε κατάκτηση, προφανώς προσθέτει και δεν αφαιρεί. Διότι τότε δεν θα πρόκειται για κατάκτηση, αλλά θα πρόκειται για απώλεια. Όμως, ακόμη και η κατάκτηση της σταθεροποίησης των προηγούμενων κατακτήσεων προσθέτει βάρος αξιών, και όχι κατ’ ανάγκη νέες κατακτήσεις. Δηλαδή, και η προσπάθεια διατήρησης των ήδη κεκτημένων και κατακτηθέντων προσθέτει και δεν αφαιρεί.

Και αυτή είναι η αλήθεια, μέχρι το όριο της απώλειας, όταν καποιοι άλλοι προχωρούν στις ίδιες κατακτήσεις και εγώ μένω στάσιμος, είτε γιατί έχω κουραστεί, είτε γιατί δεν έχω ενδιαφέρον να προχωρήσω σε νέες κατακτήσεις. Διότι η δική μου απόφαση, προφανώς δεν δεσμεύει κάποιον άλλον να προχωρήσει σε κατακτήσεις, τις οποίες εγώ θα μπορούσα να έχω πετύχει, αλλά αμέλησα, χωρίς, βέβαια, αυτό να δηλώνει ότι απαγορεύω εγώ σε κάποιον άλλον να κατακτά αυτό που εγώ αμέλησα! Με λίγα λόγια, η δική μου αμέλεια δεσμεύει μόνο το πρόσωπο το δικό μου και δεν μπορεί να σταματήσει την διαδικασία της εξέλιξης με την συμμετοχή και άλλων ενδιαφερομένων για το ίδιο θέμα, στο οποίο εγώ στο παρελθόν είχα πετύχει τις δικές μου κατακτήσεις.

Δηλαδή, είναι προφανές ότι ο δρόμος είναι ανοικτός για τους άλλους, εφόσον εγώ αποφασίζω να σταματήσω τις προσπάθειές μου για νέες κατακτήσεις, ενώ κάποιοι άλλοι συνεχίζουν – ή αρχίζουν – την ίδια πορεία κατακτήσεων στον τομέα των δικών μου ενδιαφερόντων. Και αυτός είναι παγκόσμιος νόμος. Τον εαυτό σου μπορείς να τον θέσεις κάτω από τις δικές σου αποφάσεις. Τους άλλους δεν μπορείς, διότι η ελευθερία της σκέψης δεν ελέγχεται από κανένα άλλον, παρά μόνο από το άτομο. Το άτομο σκέφτεται, υπολογίζει το κέρδος, κάνει τις επιλογές του, και προσπαθεί να κερδίσει ένα έπαθλο, μια κατάκτηση, που για στον εαυτό του θα φέρει κέρδος ζωής και τιμής.

Εγώ δεσμεύομαι από την αμέλεια ή την αδράνειά μου. Δεν μπορώ να δεσμεύσω τις σκέψεις και τις επιλογές και αποφάσεις ή και τις νόμιμες ενέργειες κάποιων άλλων, διότι αυτό είναι παράνομο κατά την φύση της αλήθειας. Και κάθε παράβαση αυτής της αλήθειας επιφέρει δυσάρεστες συνέπειες στην ζωή του παραβάτη. Διότι η δύναμη της αλήθειας είναι ισχυρότερη από την δύναμη της απάτης, η οποία προσωρινά μπορεί να φαίνεται ότι κερδίζει, όμως τελικά αποτυγχάνει. Διότι η φύση και ο δημιουργός της είναι ο τελικός κριτής και όχι κάποιος άλλος.

Για τον λόγο αυτό και ο Χριστός έθεσε την επίγνωση της αλήθειας στο πρώτο πλάνο χρονολογικά και αξιολογικά. Διότι η αλήθεια ελευθερώνει όταν γίνει γνωστή, ενώ η άγνοια εγκυμονεί κινδύνους απώλειας της ελευθερίας. Πίστη στον Χριστό σημαίνει πρώτα αναγνώριση του προσώπου του Θεού, και στην συνέχεια επίγνωση και γνώση της αλήθειας του περιεχομένου της πίστεως. Διαφορετικά, η πίστη κινδυνεύει να ναυαγήσει, και οι κόποι να πάνε χαμένοι, αν και το ξεκίνημα ήταν θετικό. Η κατάκτηση επισφραγίζει την επιτυχία.

Για τους Χριστιανούς στην Βίβλο, το Ιερόν και Θείον Ευαγγέλιον, η κατάκτηση έχει διάφορες έννοιες, και με αυτές τις έννοιες γίνεται κατανοητή η διδασκαλία του Χριστού, για όποιον Χριστιανό, βεβαίως, ενδιαφέρεται να την κατανοήσει και να την εφαρμόσει στην προσωπική του καθημερινότητα, δηλαδή στην συμπεριφορά και τις πράξεις του απέναντι στον εαυτό του πρώτα, και κατόπιν απέναντι στους άλλους ανθρώπους, και γιατί όχι – για τους τολμηρούς – και απέναντι στον θεό, για όποιο άτομο ενδιαφέρεται και για αυτή την διάσταση της προσωπικής του ζωής.

Διότι η προσωπική μας ζωή δεν είναι στην πραγματικότητα και τόσο “προσωπική” όπως εμείς πολλές φορές εκλαμβάνουμε την δική μας σχέση με τον γύρω κόσμο, ο οποίος μάς παρακολουθεί με την άκρη – ή ακόμη και με το κέντρο στις περισσότερες στιγμές – του ματιού του, προκειμένου να μάς “βαθμολογήσει” ανάλογα με τις δικές του εκτιμήσεις για την προσωπική ζωή και τα ζητήματα που συνδέονται με αυτήν καθημερινά. Ο ένας παρακολουθεί τον άλλον άνθρωπο – με την καλή ή την αρνητική έννοια -, και κρίνει, δηλαδή μετράει τις πράξεις μας με τα δικά του μέτρα, και, εάν είναι ειλικρινής αποσιωπά τα βλεπόμενα. Εάν όμως δεν είναι ειλικρινής τότε γίνεται εκτιμητής των άλλων, αλλά με τις δικές του εκτιμήσεις για τα ζητήματα της προσωπικής ζωής.

Και για μεν την κρίση και την γνώμη των άλλων ο ίδιος ο Χριστός εξήγησε ότι αυτό αποτελεί ματαιότητα χωρίς κανένα κέρδος για τον θεατή των πραγμάτων που συμβαίνουν στον άλλο άνθρωπο, κατακρίνοντας ουσιαστικά τον εαυτό του. Ωστόσο αυτό το μάθημα του Χριστού, πολύτιμο κατά τα άλλα, δεν μάς βοηθά στην δική μας καθημερινότητα, διότι αυτή είναι μόνο η πλευρά που αφορά τα έργα των άλλων, και όχι βέβαια τα δικά μας. Διότι τα έργα που κάνουν οι άλλοι αφορούν τους άλλους και κρίνονται από τον κριτή και όχι μόνο από τους ανθρώπους.

Και είναι φυσικά κατανοητό το κενό, για όποιο άτομο περιορίζει την κρίση του Δημιουργού στην άποψη που έχουν οι άλλοι άνθρωποι, δηλαδή κρίνει εμάς με βάση όχι τις δικές μας πράξεις, δηλαδή αυτά που κάνουμε – ή λεμε – εμείς, αλλά με βάση τις πράξεις των άλλων και την γνώμη που έχουμε εμείς για τις ξένες πράξεις. Αυτό, για τους Χριστιανούς είναι μεγάλη παγίδα, αφού αποστρέφει το ενδιαφέρον από την δική μας πλευρά, και το στρέφει αποκλειστικά στην πλευρά των άλλων, των οποίων δεν γνωρίζουμε κατά κανόνα τίποτα άλλο εκτός από την πληροφόρηση που φτάνει σε μάς, εάν αυτή είναι πλήρης, είναι ορθή, και τα κριτήρια του μεταφορέα της πράξης του άλλου είναι υγιή.

Διότι, πολλές φορές – σχεδόν στην πλειονότητα – η αλήθεια δεν βρίσκεται στην είδηση που φτάνει σε εμάς, αλλά είναι εκ διαμέτρου αντίθετη ή προσομοιάζει, με αποτέλεσμα να κατακρίνουμε ή να επαινούμε πράγματα για τα οποία δεν γνωρίζουμε στην πραγματικότητα την αλήθεια σε όλες τις διαστάσεις της. Και αυτό το φαινόμενο της καθημερινότητάς μάς αποτρέπει από το εκτιμούμε τον εαυτό μας με τις πράξεις του, απομακρύνοντας την έννοια της κατάκτησης, δηλαδή της κατανόησης του εαυτού μας και των στοιχείων που περιλαμβάνει ο δικός μας χαρακτήρας ή όπως αυτός εμφανίζεται προς τους έξω.

Η ενασχόληση με τις πράξεις των άλλων λέγεται κατάκριση, και αυτό δεν προσθέτει, αλλά αφαιρεί χρόνο και προσθέτει πίκρα στον εσωτερικό μας άνθρωπο. Η ενασχόληση με τον εαυτό μας και τις δικές μας πράξεις, φέρνει κέρδος και προοπτικές υπέρβασης των προσωπικών μας αδυναμιών. Αυτή είναι μια σπουδαία κατάκτηση η οποία αξίζει, και φέρνει αποτελέσματα στο μέλλον. 

Οι κατακτήσεις της γης και οι κατακτήσεις των επιγείων πραγμάτων και θεμάτων απασχολούν τους ηγέτες των χωρών του πλανήτη, πάνω στον οποίο περνάμε ολόκληρο τον επίγειο βίο μας. Και αυτές οι κατακτήσεις ορίζουν και καθορίζουν και τους κυβερνήτες, οι οποίοι με την σειρά τους παίζουν τον καθοριστικό ρόλο στην καθημερινότητα όλων των υπηκόων τους.

Αυτή είναι η κλασσική οπτική της άσκησης εξουσιών πάνω στον πλανήτη, χωρίς να χρειάζεται να σχολιάσουμε τα υπέρ ή τα κατά κάθε κυβερνήτη κάθε κράτους. Διότι, καθένας έχει το κράτος και τους υπηκόους του, τους οποίους κρίνει, αλλά και ο ίδιος κρίνεται για τους χειρισμούς του στην διαχείριση της εξουσίας που του αναθέτουν ή εν πάσει περιπτώσει ασκεί ο κυβερνήτης. Και αυτός ο κυβερνήτης δεν είναι ένας, αλλά είναι πολλοί, αφού καθένα άτομο δεν έρχεται σε επαφή με τον κυβερνήτη, αλλά με την κυβέρνησή του και τα όργανα άσκησης της εξουσίας, που το κάθε όργανο έχει επωμιστεί να τηρεί. Αυτός είναι ο γενικός κανόνας, η γενική εικόνα της ανθρώπινης κοινωνίας σήμερα, αλλά σε γενικές γραμμές αυτή ήταν πάντοτε με μικρές ή μεγάλες ίσως αποκλίσεις.

Και αυτό αποδεικνύει την ισχύ της εξουσίας, η οποία παρά την δισαρμονία με τους υπηκόους της, συνεχίζει να υφίσταται ως γενική αρχή εξουσίας – τα πρόσωπα εναλλάσσονται στην άσκηση της εξουσίας, και όχι οι εξουσίες – και αυτή η εξουσία παίζει τον καθοριστικό ρόλο στην ποιότητα της ζωής των ατόμων που είναι εξαρτημένα ή υπόκεινται στην συγκεκριμένη εξουσία. Και με βάση αυτή την κοινωνική εικόνα των ανθρωπίνων κοινωνιών, εύκολα γίνεται κατανοητή η διαφορά μεταξύ των ηγετών.

Διότι υπάρχουν ηγέτες που κρίνονται με καλό βαθμό, αλλά υπάρχουν και ηγέτες που κρίνονται με αρνητικό βαθμό, ανάλογα με το πόσο ωφελούνται οι υπήκοοι τους οποίους εξουσιάζει. Και αυτή είναι η αρχή, με την οποία οι άνθρωποι της πίστεως ασκούν τα καθημερινά τους κοινωνικά καθήκοντα, δηλαδή εντάσσονται μέσα στην κοινωνία στην οποία ζουν. Δηλαδή, κατανοούν τις διαφορές μεταξύ των κοινωνικών δεδομένων που είναι υποχρεωτικά, και μεταξύ των ατομικών δεδομένων, τα οποία είναι επιλογές του ατόμου και δεν επιβάλλονται έξωθεν.

Τα άτομα δηλαδή της πίστεως στην Ανάσταση του Χριστού, οι Χριστιανοί δηλαδή, δεν έχουν μόνο τον επίγειο άρχοντα στον οποίο κάνουν υπακοή εξ ανάγκης, αλλά έχουν και έναν άλλο άρχοντα, ο οποίος καθορίζει την επέκεινα του τάφου ζωή, αλλά παρεμβαίνει και στην ατομική καθημερινότητα, προκειμένου το άτομο να υπερβαίνει τα εμπόδια και να αυξάνεται στην δύναμη της πίστεως, μέσω της οποίας αυξάνεται και κατά την εσωτερική του δύναμη, δηλαδή δύναμη θέλησης και σοφίας, ώστε να υπερβαίνει και όχι να παραβαίνει τους επίγειους κανόνες, οι οποίοι – κατά κανόνα – περιορίζουν ή και εμποδίζουν την ελεύθερη επιλογή μεταξύ πολλών δεδομένων.

Αυτή είναι η βασική αρχή της διδασκαλίας του Χριστού. Όχι παράβαση των κοινωνικών αρχών που ορίζουν οι άρχοντες του κόσμου, αλλά αναζήτηση των αρχών που εξοπλίζουν το άτομο με ικανότητα διάκρισης και δύναμη υπέρβασης του ψεύδους και της απάτης, μέσω της αλήθειας και της αρετής. Οι άρχοντες του κόσμου τούτου μεταχειρίζονται αυτές τις μεθόδους, του ψεύδους και της επιθυμίας της απάτης. Ο άρχοντας Χριστός υποδεικνύει στο άτομο, και ενισχύει το άτομο, να κατανοεί το μακροχρόνιο συμφέρον του έναντι του προσωρινού και εφήμερου. Αυτή είναι η σπουδαία κατάκτηση για τον άνθρωπο της πίστεως. 

Για κάθε κατάκτηση απαιτείται στόχος. Τον στόχο τον αποφασίζει και τον χωροθετεί το ενδιαφερόμενο άτομο μέσα στα πλαίσια της προσωπικής του ζωής. Και μπορεί αυτό να ακούγεται εύκολο (όλοι θέλουμε μεγάλους στόχους), αλλά ξεχνάμε ότι όσο μεγαλύτερος είναι ο στόχος, τόσο μεγαλύτερος κόπος θα απαιτηθεί για την κατάκτησή του. Και τους μεν κόπους θα τους καταβάλλει το ενδιαφερόμενο άτομο, αλλά τις διαδικασίες για τη κατάκτηση δεν τις καθορίζει το άτομο, αλλά είναι προκαθορισμένες, εκτός εάν πρόκειται για κάτι σπάνιο, το οποίο, ή με το οποίο, δεν έχει ασχοληθεί κανείς νωρίτερα.

Διότι οι γνωστοί στόχοι έχουν απασχολήσει νωρίτερα άλλους ενδιαφερόμενους, και η πολιτεία έχει θέσει τους κανόνες για την κατάκτηση, άρα το κάθε νέο πρόσωπο που ενδιαφέρεται για τον ίδιο στόχο, θα πρέπει να εφαρμόσει τις ήδη γνωστές διαδικασίες για να θεωρηθεί νόμιμη η κατάκτησή του. Χωρίς νομιμότητα ενεργειών, η κατάκτηση είναι άκυρη, αν και το άτομο μπορεί να έχει επιτελέσει ένα σπουδαίο άθλο. Η νομιμότητα προηγείται, και χωρίς νομιμότητα ο κόπος πάει χαμένος.

Και αυτή είναι η εμπειρία όσων τόλμησαν να αμφισβητήσουν την αξία, και τον ρόλο των προβλεπόμενων από το νόμο διαδικασιών. Έχασαν τον χρόνο και τους κόπους τους, και αυτό ισχύει σε κάθε ζήτημα, στο οποίο κάποιο άτομο θέλει να δοκιμάσει τις δικές του δυνάμεις και ιναότητες. Όλα κρίνονται. Η νομιμότητα δεν κρίνεται, αλλά αυτή κρίνει το τελικό αποτέλεσμα, εάν κατακτήθηκε με νόμιμο τρόπο, ή πρέπει να απορριφθεί ως παράνομη πράξη επιτυχούς επιτυχίας. Και αυτός είναι μεγάλος κίνδυνος, γνωστός στα αγωνίσματα για την κατάκτηση τίτλων μεγάλων ή και μικρών βραβείων. Η νομιμότητα προέχει, και η έλλειψή της στέλνει την επιτυχία στο καλάθι των αχρήστων.

Άρα, κάθε ενδιαφερόμενο άτομο έχει την απλή υποχρέωση, πριν ξεκινήσει την πορεία μιας καλής – κατά τα άλλα – κατάκτησης, να εξερευνήσει και τις νομικές υποχρεώσεις, ώστε να κινείται μέσα στα όρια που προβλέπουν οι κανόνες και ο νόμος. Διαφορετικά κινδυνεύει να χάσει τον κόπο και την προσπάθειά του. Και επειδή αυτά είναι γνωστά στους σύγχρονους αγώνες, οι οποίοι και αποφέρουν σοβαρά κέρδη στον νικητή, είναι χρήσιμο την ίδια τακτική να ακολουθούμε και όταν θελήσουμε να κατακτήσουμε ένα σπουδαίο – για εμάς – στόχο.

Η μελέτη των προβλεπομένων νόμων και κανόνων είναι απαραίτητη, αφού υπάρχει ο κίνδυνος της απώλειας. Και όσο σοβαρός είναι ο στόχος, και όσο σοβαρό κόστος θα έχει στην προσωπική μας ζωή, τόσο μεγαλύτερη εξέταση και έλεγχος απαιτείται, ώστε το άτομο να μην ακολουθήσει λάθος πορεία, αλλά να παραμείνει εντός της νομιμότητας, η οποία και θα κρίνει την τελική επιτυχία ή όχι της κατάκτησης. Εάν κάποιος δεν λειτουργεί μέσα στον αγώνα σύμφωνα με τους προβλεπόμενους νόμους και κανόνες, τότε ο αγώνας του είναι μάταιος και ο κόπος χαμένος.

Και στην διδασκαλία του Χριστού αυτός είναι κεντρικός άξονας κάθε καλοπροαίρετης προσπάθειας για επιτυχία. Η γνώση και η συμμόρφωση με τον νόμο, ο οποίος προβλέπεται για τον συγκεκριμένο αγώνα. Διότι, άλλος νόμος προβλέπει για το ποδόσφαιρο, και άλλος για την ορειβασία. Η κατάκτηση του στόχου ανήκει στο άτομο. Η νομοθεσία ανήκει στον δημιουργό του αγωνίσματος, και στον ρυθμιστή των διατάξεων. Το τελικό αποτέλεσμα κρίνεται από τον κριτή, αλλά με βάση τα πραγματικά γεγονότα και τις προβλέψεις του νόμου. Χατίρια και προσωποληψίες δεν υπάρχουν στην διδασκαλία του Χριστού.