Ένα δελτίο καιρικών φαινομένων έχει αξία για λίγες ώρες, για όσο χρόνο διαρκεί η πρόβλεψη. Μετά παύει να μάς απασχολεί, εκτός εάν έχει συμβεί κάτι αναπάντεχο από τις καιρικές συνθήκες που είχαν επικρατήσει. Αυτό βέβαια δεν μειώνει την αξία των μετεωρολογικών δελτίων, αλλά δηλώνει την περιορισμένου χρόνου αξία του, σε σύγκριση με άλλα στοιχεία της καθημερινότητάς μας, τα οποία έχουν μεγαλύτερη χρονική χρησιμότητα, χωρίς αυτό να μειώνει καθόλου την αξία των μετεωρολογικών δελτίων της περιοχής που μάς ενδιαφέρει.

Ενώ, δηλαδή, παρακολουθούμε με προσωπικό ενδιαφέρον το καιρό της ημέρας, και λαμβάνουμε τα μέτρα μας, είναι γνωστό ότι “ξεχνάμε” να προβληματιστούμε για θέματα που έχουν μεγαλύτερης διάρκειας και σημασίας αξία, και αυτό τραυματίζει και μειώνει τις προοπτικές του προσωπικού μας μέλλοντος. Η άγνοια, για παράδειγμα, του πώς να διαβάζω καλύτερα, να καταλαβαίνω καλύτερα, να διορθώνω τις λάθος αντιλήψεις μου για ένα σοβαρό θέμα υγείας ή σχέσεων, αυτό έχει ή μπορεί να έχει μακροχρόνιες αρνητικές συνέπειες στην προσωπική μου ζωή.

Η αναζήτηση σταθερών – κατά το δυνατόν – στηριγμάτων ζωής, σύντροφος, εκπαίδευση, εργασία, κλπ είναι προφανώς πιο σημαντικά από την βροχή ή την λιακάδα που έρχεται αύριο και θα τελειώσει το ίδιο βράδυ. Αντίθετα, μια σύγκρουση μέσα στο σπίτι μας με το παιδί μας, έχει – κατά κανόνα – πιο μακροχρόνιες συνέπειες, διότι αυτή η σύγκρουση προξενεί στα άτομα που εμπλέκονται ψυχικές συνέπειες μεγαλύτερων διαστάσεων. Το ίδιο ισχύει και για τα ιατρικά θέματα υγείας. Το ίδιο ισχύει και για τα θέματα της απασχόλησης, και γενικά είναι γνωστό ότι αυτά τα θέματα που, εκτός από το φυσικό μας σώμα επηρεάζουν και τον ψυχικό μας κόσμο, έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να προξενήσουν μακροχρόνιες συνέπειες στην προσωπική μας ζωή.

Και νομίζω ότι αυτή είναι η εμπειρία όλων των ενήλικων ανθρώπων πάνω στην γη. Αυτή ακριβώς η αλήθεια προξενεί ένα ακόμη ερωτηματικό για να προβληματιστούμε. Εάν οι εξωτερικές καιρικές συνθήκες μάς επηρεάζουν για λίγο, ενώ οι εσωτερικές οικογενειακές και προσωπικές συνθήκες μάς επηρεάζουν περισσότερο, τότε γιατί δεν θα πρέπει να δώσουμε και την ανάλογη βαρύτητα και στους “καιρούς” που ζούμε; Διότι τον 21ο αιώνα όλα έχουν αλλάξει. Ο χρόνος “κυλάει” ταχύτερα, οι εξελίξεις είναι ραγδαίες σε όλους τους τομείς, τα κύματα και οι αναταράξεις αυξάνονται καθημερινά και άρα απαιτείται μεγαλύτερη προετοιμασία για το αύριο σε προσωπική δύναμη και ικανότητα αντιμετώπισης των προβλημάτων που δεν ήρθαν ακόμη, αλλά είναι απόλυτα βέβαιο ότι θα έρθουν να μπουν στην προσωπική μας καθημερινότητα.

Και ο Χριστός με την διδασκαλία του αυτό ακριβώς ήρθε να κάνει. Όχι να μειώσει το ενδιαφέρον μας για τα καιρικά φαινόμενα της καθημερινότητας, αλλά να τονίσει την ανάγκη της προσοχής μας σε όσα δεν τα βλέπουμε, αλλά είναι απολύτως βέβαιο ότι θα έρθουν. Η πίστη στο πρόσωπό του, και η εφαρμογή της δικής του υγιούς διδασκαλίας στις καθημερινές μας επαφές με τον γύρω κόσμο που δεν είναι αγγελικά πλασμένος, είναι ένα εφόδιο που μπορεί να λειτουργήσει επικουρικά στις υπάρχουσες προσωπικές μας δυνάμεις στο σώμα και στην ψυχή μας. Και αυτό είναι το μυστικό της πίστης. Ακόμη και ένα πολλοστημόριο από την πίστη στο πρόσωπο του θεού, μπορεί να αποτρέψει τα χειρότερα στην προσωπική μας καθημερινή ζωή. 

Οι πληροφορίες των μετεωρολογικών δελτίων είναι σπουδαίο ζήτημα για την καθημερινότητα, ωστόσο η αξία τους περιορίζεται – κατά κανόνα – στην διάρκεια της ημέρας αυτής, χωρίς – συνήθως – άλλες προεκτάσεις. Και αυτό είναι σημαντικό στοιχείο για την εκτίμησή μας, ως προς την σημασία και τον χρόνο που θα πρέπει να δαπανούμε για το θέμα αυτό στην προσωπική μας καθημερινότητα. Διότι δεν παρακολουθούμε όλη την ημέρα τον καιρό – εκτός εάν υπάρχει ένας ειδικός λόγος -, ενώ παρακολουθούμε ταυτόχρονα και δεκάδες ή και χιλιάδες άλλα ζητήματα που μάς απασχολούν, και επηρεάζουν την προσωπική μας ζωή.

Τα θέματα των καιρικών συνθηκών έχουν μικρότερη σημασία για το άτομο, όταν αυτό το άτομο συνδέεται οργανικά με το κοινωνικό του περιβάλλον, με την εργασία του ή την οποιαδήποτε συμμετοχή του στα δρώμενα της καθημερινής του ζωής. Τα καιρικά φαινόμενα μάς απασχολούν λίγο. Τα φαινόμενα όμως της υγείας και του επαγγέλματος ή της οικογενειακής μας κατάστασης, τα φαινόμενα που ταλαιπωρούν τον ψυχικό μας κόσμο και νιώθουμε κουρασμένοι, τα οικονομικά μας ζητήματα, και δεκάδες άλλα θέματα μάς απασχολούν, και έχουν μεγαλύτερη επίδραση στην προσωπική μας ζωή.

Διότι εάν βρέχει πχ θα πάρω μια ομπρέλα. Εάν κάνει κρύο, θα ντυθώ κατάλληλα. Όμως ένας πονόδοντος δεν είναι το ίδιο. Ένα επαγγελματικό ραντεβού δεν είναι το ίδιο, διότι από αυτό μπορεί να προκύψουν θέματα του μέλλοντος για μένα και για τους δικούς μου. Με λίγα λόγια, η εκτίμησή μας για τα καιρικά φαινόμενα δεν είναι ασήμαντη, αλλά οπωσδήποτε υπάρχουν και μεγαλύτερα θέματα που μάς απασχολούν, διότι  έχουν σχέση με το μέλλον μας και όχι μόνο. Για τον λόγο αυτό και ο Χριστός δεν υποτίμησε την γνώση του καιρού, αλλά έδωσε ένα μάθημα για πιο σοβαρά θέματα, τα οποία και επηρεάζουν σε μεγαλύτερο βαθμό την προσωπική μας ζωή.

Το μέλλον του καιρού ήταν άγνωστο, και παραμένει και σήμερα άγνωστο στο μεγάλο βάθος χρόνου. Η προσωπική μας όμως επιλογή για την κατανόηση των κοινωνικών φαινομένων και των σημείων τα οποία θα έρθουν αργά ή γρήγορα, έχει μεγαλύτερη αξία, διότι αυτά είναι συνυφασμένα με το μέλλον, και τις συνέπειες που αυτό φέρνει σε περίπτωση λάθος επιλογών σήμερα. Και ο Χριστός έδωσε εξηγήσεις. Η γνώση μας για τον καιρό της επόμενης μέρας αποδεικνύει την ικανότητα του  ανθρώπου να προβλέπει το μέλλον, παρακολουθώντας τα σημάδια του ουρανού. Το ίδιο ισχύει και για την περίπτωση της πρόβλεψης των φαινομένων, από τα οποία θα εξαρτηθεί το μέλλον μας.

Και ιδιαίτερα στις μέρες μας, αυτό το στοιχείο της πρόβλεψης των μελλοντικών φαινομένων, κατακτά όλο και περισσότερο τμήμα του προσωπικού μας ενδιαφέροντος. Διότι αποδεικνύεται ότι όσο καλύτερα κάποιος κατανοεί τα επερχόμενα, τόσο καλύτερα διαχειρίζεται τα υφιστάμενα. Διότι – κατά κανόνα – δεν είναι όλα πρωτοεμφανιζόμενα, αλλά είχαν δώσει σημάδια της παρουσίας τους στο μέλλον, το εγγύς ή το απώτερο και απώτατο, αλλά εμείς αγνοήσαμε αυτά τα σημάδια. Και στην διδασκαλία του  Χριστού αυτό είναι κρίσιμο θέμα, όπως αποδεικνύεται από τις μωρές παρθένες οι οποίες δεν είχαν προβλέψει μια καθυστέρηση, αλλά αυτή η καθυστέρηση τους στέρησε και την κατάκτηση του στόχου για τον οποίο είχαν ξεκινήσει. 

Η αναφορά του Χριστού στον καιρό, δεν αφορούσε φυσικά την επιστήμη της μετεωρολογίας, αλλά αφορούσε την παρατήρηση των κοινωνικών δεδομένων, όπως αυτά διαμορφώνονται στην ατομική μας καθημερινότητα, αλλά και στο σύνολο της σύγχρονης κάθε φορά κοινωνίας. Διότι οι κοινωνίες των ανθρώπων δεν είναι στατικές και σταθερές, αλλά μεταβάλλονται ανάλογα με τις πραγματικές ανάγκες, τις οποίες προκαλεί η ανάγκη του ανθρώπου από την μια, και η φυσική κατάσταση που επικρατεί από την άλλη.

Και αυτό συμβαίνει διότι ο άνθρωπος δεν είναι αποκομμένος από την φύση και το φυσικό του περιβάλλον, αλλά διαμορφώνει το ατομικό του στάτους μέσα από τις παραμέτρους των δύο αυτών παραγόντων, δηλαδή των προσωπικών του αναγκών και των πραγματικών εξωτερικών φαινομένων. Κανένα από τα δύο δεν έχει αξία μόνο του, παρά μόνον σε συνδυασμό με το άλλο. Το φυσικό έχει ανάγκη το ανθρώπινο, και το ανθρώπινο παρακολουθεί το φυσικό για να προσαρμόζεται κατάλληλα.

Και ο Χριστός ήξερε πολύ καλά αυτή την ουσιαστική πραγματικότητα, και δεν ήταν αφελής και τυφλός. Έφερε ως παράδειγμα την παρατήρηση της ανθρώπινης σοφίας για τις καιρικές συνθήκες, προκειμένου να επισημάνει την ικανότητα του ατόμου να κατανοεί την γύρω του πραγματικότητα. Διότι όλοι κάνουμε το ίδιο λάθος. Θεωρούμε ότι δεν ξέρουμε, ενώ η αλήθεια μάς διαψεύδει. Ο άνθρωπος περισσότερο από τα ζώα διαθέτει εσωτερική πληροφόρηση για την γύρω του πραγματικότητα, όχι μόνο της στιγμής, αλλά και του μέλλοντος.

Διότι ο καιρός, οι καιρικές συνθήκες που επικρατούν δεν έχουν ανάγκη περιγραφής των υφισταμένων, αλλά έχει αξία εάν κάποιος μπορεί να προβλέψει το μέλλον, ώστε οι άνθρωποι να λάβουν τα μέτρα τους. Και αυτό είναι η καθημερινή μας εμπειρία. Κανείς δεν ενδιαφέρεται να ακούσει το δελτίο καιρού της προηγούμενης εβδομάδας – εκτός εάν είναι ερευνητής – αλλά όλοι θέλουμε να μάθουμε τί καιρό θα κάνει αύριο ή στο εγγύς μέλλον, προκειμένου να λάβουμε τα αναγκαία μέτρα για την δική μας προστασία. Το ένα είναι πολύτιμο, το άλλο αδιάφορο για τους πολλούς.

Και ο Χριστός αυτό ακριβώς το στοιχείο της επικαιρότητας του μέλλοντος ήθελε να αναδείξει. Όλοι θέλουμε την γνώση του μέλλοντος, αλλά στην πραγματικότητα μόνο για την επιφάνεια και όχι για την ουσία. Και ο Χριστός δεν ήθελε να μένουμε  στην επιφάνεια μόνο, αλλά ήθελε να ερχόμαστε σε επίγνωση της αλήθειας σε όλες τις διαστάσεις μήκους πλάτους ύψους βάθους, και σε όλους τους τομείς της προσωπικής μας ζωής χωρίς παραλείψεις.

Η διδασκαλία του Χριστού δεν εξαιρεί κανένα τομέα της προσωπικής μας καθημερινότητας. Έδωσε εξηγήσεις για όλα τα θέματα που μπορεί να δημιουργήσουν στο άτομο ερωτηματικά. Από τα απλούστερα έως τα πιο σύνθετα και δυσνόητα. Για τις τρίχες της κεφαλής μας, αλλά και για την ζωή στην αιωνιότητα. Στην διδασκαλία του θίγονται όλα τα θέματα, τα οποία μπορεί να προκύψουν στην δική μας καθημερινότητα, εφόσον βέβαια ζούμε μέσα στον κόσμο και δεν έχουμε αποσυρθεί από την κοινωνία και το περιβάλλον. Η ευθύτητα του Χριστού απέναντι στα ερωτήματα της καθημερινότητας είναι σαφής χωρίς υπεκφυγές και πονηριές, όπως εμείς συνηθίζουμε, όταν έχουμε την ευθύνη των δικών μας απαντήσεων στα ερωτήματα της κοινωνίας και των ανθρώπων της δικαιοσύνης. 

Τα δελτία καιρού για την φύση που μάς περιβάλλει, είναι στο καθημερινό μας ρεπερτόριο, λόγω ανάγκης για να προφυλαχθούμε από τυχόν επιζήμιες συνθήκες, και αυτό αφορά τόσο το  άτομό μας, όσο και όσα εξαρτώνται από εμάς. Με λίγα λόγια, λαμβάνουμε τα μέτρα μας για τυχόν φαινόμενα που θα επηρεάσουν την ζωή μας. Και αυτό το κάνουμε αυτόματα, δηλαδή δεν χρειάζεται κάποιος να μάς υποχρεώσει για να λάβουμε τα αναγκαία μέτρα.

Ωστόσο, όλοι κατανοούμε ότι αυτό δεν είναι το μεγάλο πρόβλημα της ζωής μας. Διότι κατά την διάρκεια της ημέρας αντιμετωπίζουμε δεκάδες προκλήσεις και δυσκολίες, και πασχίζουμε να τα βγάλουμε πέρα με τον καλύτερο τρόπο, ώστε να βγούμε κερδισμένοι. Και αυτή η αλήθεια της προσωπικής μας καθημερινότητας μάς υποχρεώνει να βάλουμε το  μυαλό μας να δουλεψει. Διότι τις εξωτερικές συνθήκες του ανθρώπινου κοινωνικού μας περιβάλλοντος δεν μπορούμε κατά κανόνα να τις αλλάξουμε. Και αυτό που απομένει για την δική μας πλευρά, είναι να μεριμνήσουμε για την προστασία του εαυτού μας και όσων είναι εξαρτημένοι από εμάς, όπως δηλαδή κάνουμε και για τον καιρό που θα επικρατήσει καθημερινά.

Αυτό το στοιχείο της προσωπικής μας προσοχής και ορθής αντίδρασης είναι βασικό στοιχείο στην καθημερινή μας ζωή, για όσους ενδιαφερόμαστε για την διδασκαλία του Χριστού. Διότι η διδασκαλία αυτή δεν αφορά μόνον τα εκκλησιαστικά μας καθήκοντα, αλλά αφορά κατά κύριο λόγο την προσωπική μας συμπεριφορά μέσα στην κοινωνία, με την οποία ερχόμαστε σε επαφή καθημερινά, διότι από αυτή την συμπεριφορά μας εξαρτάται ο ατομικός μας πλούτος. Εάν κερδίζουμε έναντι των άλλων, αυτό μάς ικανοποιεί και προάγει το καλύτερο μέσα στην ζωή μας. Διότι δεν κάνει τις δικές μας πράξεις κάποιος άλλος, αλλά τις κάνουμε εμείς, και η αμοιβή μας είναι ανάλογη με την επιτυχία μας.

Θα σημειώσω την περίπτωση που ο Χριστός συναντά τον εκατόνταρχο, κατά την οποία, ο ίδιος ο Χριστός εξηγεί ότι η βασιλεία του θεού δεν σχετίζεται με τις ιερατικές μας πράξεις, αλλά είναι στοιχείο της ατομικής μας συμπεριφοράς μέσα στην προσωπική μας καθημερινότητα. Διότι ο Χριστός εξήγησε τότε, ότι η πίστη του εκατόνταρχου στο πρόσωπό του ήταν το κλειδί που άνοιγε τον δρόμο για την βασιλεία του θεού, σε αντίθεση με τους θρησκευόμενους ακροατές του, οι οποίοι ήταν Εβραίοι και δικαούνταν την βασιλεία του θεού ως κληρονόμοι των πατέρων τους και όχι γιατί οι ίδιοι πίστευαν στην διδασκαλία του Χριστού για να την εφαρμόζουν στην δική τους καθημερινότητα, όπως είχε κάνει ο εκατόνταρχος στο στρατόπεδο που υπηρετούσε ως Ρωμαίος αξιωματικός.

Η επιτυχία του εκατόνταρχου ήταν ένα αποτέλεσμα της προσωπικής του παρατήρησης, για το πώς λειτουργεί η εξουσία του πιστού στην δική του καθημερινότητα. Και αυτό εξέπληξε τον Χριστό, ώστε να αναφωνήσει ότι αυτό είναι το σωστό κάθε ανθρώπου ανεξάρτητα από φυλή και γλώσσα, εάν αγαπά την ζωή – ο εκατόνταρχος τον είχε πλησιάσει για ένα πρόβλημα της υγείας του δούλου του – διότι αυτό είναι η βασιλεία του θεού. Η θρησκευτική μας παράδοση είναι πολύτιμη. Δεν αντικαθιστά όμως τις προσωπικές μας ευθύνες, εάν αναζητούμε το μέλλον της ζωής μας να μην εμποδίζεται, αλλά να εμπλουτίζεται ! 

Τα δελτία καιρού είναι ο πολύτιμος σύμβουλός μας καθημερινά, γιατί μέσω αυτών ξέρουμε τις συνθήκες που θα επικρατούσουν και λαμβάνουμε τα αντίστοιχα μέτρα προστασίας μας. Δηλαδή, είναι βοηθητικά στην καθημερινότητά μας, αλλά δεν αντικαθιστούν την προσωπική μας ευθύνη απέναντι στις συνθήκες. Απλά μάς ενημερώνουν.

Και είναι προφανές ότι το να ακούμε το δελτίο καιρού και να μην λαμβάνουμε τα μέτρα μας, δεν είναι ευθύνη ούτε του καιρού, ούτε του μετετωρολόγου, αλλά παραμένει στην δική μας πλευρά. Με λίγα λόγια, το δελτίο καιρού δεν αντικαθιστά την δική μας ευθύνη απέναντι στην πληροφόρηση. Αντίθετα, μάς θέτει προ των ευθυνών μας, διότι η δυσκολία ή το αδιέξοδο από τις καιρικές συνθήκες ήταν γνωστό, αλλά εμείς το αγνοήσαμε και δεν λάβαμε τα αναγκαία για την προσωπική μας ζωή μέτρα προστασίας.

Άρα η παράβλεψη της αλήθειας που μάθαμε, γίνεται λόγος καταλογισμού της ευθύνης στο άτομο, και όχι στην κοινωνία και στους αρμόδιους να ενημερώνουν. Και αυτό είναι το καθημερινό μας μάθημα, άσχετα εάν εμείς δεν το προσέχουμε. Διότι τα σημάδια των καιρών – για αυτά μίλησε ο Χριστός – δεν αφορούν τις συνθήκες του φυσικού περιβάλλοντος, αλλά αφορούν γενικότερα την προσοχή μας στις αλλαγές που γίνονται στο κοινωνικό μας περιβάλλον και όχι μόνον. Διότι, τώρα πλέον μαθαίνουμε όχι μόνο για τις καιρικές συνθήκες, αλλά μαθαίνουμε όλοι – ή τουλάχιστον έτσι φαίνεται – το τί μέλλει γενέσθαι, δηλαδή τι θα συμβεί αύριο και στο μέλλον για μυριάδες θέματα, κυρίως οικονομικά και κοινωνικά.

Και αυτή η πληροφορία δεν είναι αστείο, διότι από αυτήν κανονίζουμε την προσωπική μας πορεία για το μέλλον. Και ο Χριστός εξήγησε ότι αυτή η ευθύνη, να γνωρίζουμε το μέλλον, είναι μια κατάκτηση του ανθρώπου, αλλά δεν θα πρέπει να περιορίζεται μόνο στις καιρικές συνθήκες του φυσικού περιβάλλοντος, αλλά πρέπει να κατανοούμε και τις κοσμογονικές αλλαγές που έρχονται σταδιακά μεν, αλλάζουν όμως την καθημερινότητά μας σταθερά προς μια κατεύθυνση άγνωστη πλέον. Και αυτό συνιστά ένα μεγάλο κίνδυνο για την προσωπική μας σταθερότητα μέσα στην κοινωνία.

Στις αλλαγές το άτομο πρέπει να προσέχει περισσότερο τις επιλογές του, διότι τότε αρχίζει – πάνω στην αλλαγή – μια νέα πορεία. Εάν την εγκρίνουμε, τότε έχουμε την ευθύνη των επιλογών μας. Εάν μάς επιβάλλεται, τότε πρέπει να λαμβάνουμε τα μέτρα μας για τις καλύτερες προσωπικές επιλογές στην δική μας καθημερινή – και όχι μόνο – ζωή.