Στην προσωπική μας καθημερινή ζωή οι κατακτήσεις είναι πάντοτε ατομικές. Διότι μπορεί να συμβάλλουν και άλλοι ή να συμβάλλει και το κοινωνικό μας περιβάλλον, ωστόσο, το κέρδος είναι πάντα – κατά κύριο λόγο – προσωπικό. Προσωπική επίσης είναι και η ζημία, σε περίπτωση αποτυχίας. Και όλοι καταλαβαίνουμε ότι το κέντρο είναι σε κάθε περίπτωση το άτομο, το συγκεκριμένο πρόσωπο που ζει, κινείται, προσπαθεί, για να πετύχει τον στόχο του.
Και αυτό είναι κρίσιμο θέμα στην προσωπική μας ζωή καθημερινά. Σε κάθε αποτυχία ή λάθος, αποδίδουμε το λάθος στους άλλους. Σε κάθε δυσκολία, πάντα παρατηρούμε την αρνητική συμβολή των άλλων, απαλλάσσοντας τους εαυτούς μας από την ευθύνη. Και αυτό είναι λάθος. Όχι γιατί οι άλλοι δεν έχουν βάλλει το χεράκι τους στις δυσκολίες μας, αλλά γιατί δεν βγαίνει τίποτα με το να αποδίδουμε σε άλλους τις δικές μας ευθύνες, ή μη κατανοώντας τα δικά μας λάθη, από τα οποία έχει προκύψει το λάθος και το αδιέξοδο.
Πάντα, ή κατά κανόνα, εκ προοιμίου έχουμε απαλλάξει τους εαυτούς μας από τις ευθύνες, και αυτό λειτουργεί διπλά εναντίον μας. Πρώτον, διότι “τυφλώνουμε” την συνείδησή μας, μη αναγνωρίζοντας το δικό μας μερίδιο ευθύνης. Και δεύτερον, διότι χάνουμε τον χρόνο μας χωρίς διόρθωση, δηλαδή κινδυνεύουμε να επαναλάβουμε το ίδιο λάθος με τις ίδιες συνέπειες.
Η μη λογική απαλλαγή του εαυτού μας από τις ευθύνες, εγκυμονεί κινδύνους αυτοδικαίωσης. Αντίθετα, η αποδοχή και κατανόηση των δικών μας ευθυνών, φέρνει ωρίμανση, φέρνει δυνατότητες βελτίωσης του εαυτού μας. Δηλαδή, προχωρούμε βαθύτερα στο “γνώθι σ αυτον”, ελαττώνοντας τις πιθανότητες για τυχόν παρόμοια λάθη στο μέλλον. Και αυτό είναι το ζητούμενο. Να μαθαίνουμε από τα λάθη μας, και όχι να ρίχνουμε τις ευθύνες μόνο στους άλλους.
Και η διδασκαλία του Χριστού έχει αυτή την βάση. Μη κρίνετε τους άλλους, γιατί και εσείς θα κριθείτε. Και με όποιο μέτρο μετράς τους άλλους, με το ίδιο μέτρο θα μετρηθούν και οι δικές σου πράξεις. Άρα, η προσοχή πρέπει να στρέφεται πρώτα στις δικές μας λανθασμένες διαγνώσεις και κινήσεις, και κατόπιν στο κοινωνικό και οικογενειακό μας περιβάλλον. Και αυτό είναι μια σπουδαία προσωπική κατάκτηση. Όχι το αυτομαστίγωμα, αλλά η παραδοχή των λαθών, και η μετάνοια, προκειμένου να μην τα επαναλάβουμε. Αυτή η στάση απέναντι στην αλήθεια φέρνει το άτομο πλησιέστερα προς την τελειότητα, την οποία όλοι θέλουμε, αλλά αποφεύγουμε να κινηθούμε προς αυτήν, διότι ξέρουμε ή υποπτευόμαστε το κόστος.
Και η διδασκαλία του Χριστού – ο Χριστός ήταν και ονόμαζε τον εαυτό του Διδάσκαλο – συνοψίζεται σε ότι είπε ο ίδιος στον Πόντιο Πιλάτο, όταν γινόταν η κρίση του για τον Σταυρικό του θάνατο. Έχω έρθει και γεννήθηκα για να αποκαλύψω την αλήθεια. [Ιωάννης 18,37. “Εγώ εις τούτο γεγέννημαι και εις τούτο ελήλυθα εις τον κόσμον, ίνα μαρτυρήσω τη αληθεία.”] Και αυτός, κατά την ταπεινή μου γνώμη, είναι ο θεμέλιος λίθος της διδασκαλίας του Χριστού. Η αλήθεια ελευθερώνει και ανοίγει δρόμους στην προσωπική μας ζωή καθημερινά.