Όλες οι εκπομπές με χρονολογική σειρά.

Στην πρακτική μας καθημερινότητα θεωρείται αυτονόητο ότι το βρέφος μεγαλώνει, το παιδί γίνεται έφηβος και αργότερα ώριμος άνδρας ή γυναίκα, για να κατακτήσει την κοινωνική του θέση μέσα στον σύγχρονο κόσμο. Αυτή η αυτονόητη εξέλιξη, δεν είναι αυτονόητη στην κατάρτιση του εσωτερικού μας ανθρώπου, σε θέματα πίστεως και αρετής, ψυχικών ικανοτήτων πέραν του καθημερινού μετρίου που όλοι σχεδόν διαθέτουμε.

Διότι αξιοποιούμε τις αρετές των προγόνων μας που κληρονομήσαμε, αλλά σπάνια εμείς οι ίδιοι μπαίνουμε στον κόπο να αυξήσουμε τις δικές τους παρακαταθήκες με δική μας προσπάθεια. Και αυτό φυσικά είναι μοιραίο. Διότι καθώς η ζωή μεταβάλλεται κατά την κοινωνική της εικόνα, η ανάγκη για βαθύτερη κατανόηση των μεταβολών και των νέων συνθηκών ζωής γίνεται πιο απαιτητική.

Διότι οι τρέχουσες συνθήκες δέχονται επιδράσεις από περισσότερες παραμέτρους, και αυτό έχει ως αποτέλεσμα να παραιτούμαστε από την δική μας προσπάθεια, τόσο για κατανόηση των νέων θεμάτων που προκύπτουν, όσο και για την αντιμετώπισή τους με νέα εσωτερικά εφόδια. Και φυσικά το αποτέλεσμα είναι εμείς να αφήνουμε τους εαυτούς μας στο ρεύμα της κοινωνικής ισοπέδωσης, χωρίς αντίβαρα και προσωπικές επιλογές στα κρίσιμα ζητήματα.

Αυτός ήταν και ο λόγος που ο ίδιος ο Χριστός εστίασε την διδασκαλία του στον έσω άνθρωπο, στην ψυχή του ατόμου και όχι στην κοινωνική εικόνα, ακριβώς γιατί αυτή δέχεται επιδράσεις από μη ελεγχόμενους από εμάς εξωτερικούς παράγοντες, ενώ ο έλεγχος του εσωτερικού μας ανθρώπου, της ψυχής μας, είναι – ή θα έπρεπε να είναι – αποκλειστική αρμοδιότητα του κάθε φυσικού προσώπου.

Αυτό δηλώνει ότι καθένας πρέπει με την πάροδο του χρόνου να προχωρά προς την πορεία της τελειότητας, προς τον άρτιο έλεγχο του εσωτερικού μας ανθρώπου, αφήνοντας πίσω την βρεφική και νηπιακή ανευθυνότητα. Κάτι που δεν μπορεί να γίνει χωρίς την έξτρα δύναμη που παρέχει η πίστη στην ανάσταση του Χριστού και η εφαρμογή της δικής του διδασκαλίας.

Και τούτο διότι ο ίδιος ξεκαθάρισε με απόλυτο τρόπο ότι η πίστη είναι μεν το εφόδιο που βρίσκεται μέσα μας από τον δημιουργό, αλλά απαιτείται προσωπική καλλιέργεια μέσα από την γνώση και την εφαρμογή των δικών του λόγων, της δικής του διδασκαλίας. Σε διαφορετική περίπτωση, η πίστη μας νηπιάζει και εξαντλείται σε τύπους μόνον και όχι στο περιεχόμενο. Τυποποιείται στην επανάληψη τύπων χωρίς αίσθηση της πραγματικότητας και του ρόλου του ζώντος θεού στην προσωπική μας καθημερινότητα.

Ο αναγκαστικός περιορισμός του ατόμου, δηλαδή ο ακούσιος περιορισμός από την επαφή και την επικοινωνία – με όλο το περιεχόμενο που μπορεί να περιλαμβάνεται και στις δυο αυτές έννοιες – είναι χαρακτηριστικό της δουλείας και όχι της ελευθερίας. Οι μη ελεύθεροι άνθρωποι βιώνουν περιορισμούς στις επιδιώξεις και τους στόχους της ζωής τους, περιορισμούς που επιβάλλονται από τρίτους προκειμένου να παραμείνουν δούλοι ή υπό επιτροπεία, παρά την δική τους αντίθετη γνώμη.

Και αυτό είναι προφανές ότι αντίκειται στις αρχές που χαρακτηρίζουν έναν άρχοντα, ένα πλάσμα δημιουργημένο να ζει και να κινείται με βάση την εξουσία του δημιουργού του και όχι τους κανόνες των γύρω του. Και φυσικά δεν γίνεται λόγος για τους ανθρώπινους νόμους που ρυθμίζουν την κοινωνική μας σχέση και συμπεριφορά, αλλά το θέμα αφορά τον εσωτερικό μας κόσμο, αφορά πίστη και πιστεύω, αφορά σχηματισμούς και οραματισμούς μέλλοντος, αφορά προοπτικές και όχι κριτική του παρελθόντος.

Και αυτό ήταν – και είναι – το μήνυμα της διδασκαλίας του Χριστού. Δεν ήλθε να διδάξει την καταστροφή του παρελθόντος, αλλά να υποδείξει και να διδάξει την πορεία του μέλλοντος. Ήλθε να δείξει πώς ο άνθρωπος που ενδιαφέρεται για την ζωή και την προοπτική της ζωής, πρέπει να σκέφτεται και να οραματίζεται το μέλλον του, ατομικό και κοινωνικό, όχι με βάση την μικρότητα της εξαναγκαστικής και δουλικής καθημερινότητας ή τις ενοχές από τις αποτυχίες του παρελθόντος, αλλά με βάση την λειτουργία των εφοδίων του δημιουργού και τον στόχο που ο φυσικός άνθρωπος έχει να κατακτήσει.

Μετά δηλαδή την νηπιακή αθωότητα και την νεανική έπαρση της σωματικής δύναμης, η ζωή διδάσκει την βαθύτερη έννοια και αξία της. Διδάσκει τα καλύτερα και ουσιαστικότερα. Διδάσκει την επίγνωση της αλήθειας και όχι την απλουστευμένη εικόνα που μπορεί να περιέχει παγίδες και αδιόρατες αποκλίσεις από την πορεία της ζωής, πορεία που μπορεί να οδηγεί σε αδιέξοδα ή και μάταιες πρακτικές.

Η εξέλιξη από το νηπιαγωγείο και την αθωότητα στο πανεπιστήμιο και την επίγνωση της αλήθειας των πραγμάτων, είναι ο μονόδρομος για την διακράτηση της ορθής εικόνας της δημιουργίας και των δυνάμεων που ο δημιουργός έχει διαθέσιμες για την επιτυχή λειτουργία της καθημερινότητας, αλλά και την διατήρηση της προοπτικής της αιωνιότητας.

Η διδασκαλία του Χριστού ότι εγώ ήλθα “ίνα ζωήν έχωσι και περισσόν έχωσι”, καταδεικνύει την σοφία και την πρόνοια του δημιουργού για επιτυχία, με πρώτο απαραίτητο στοιχείο την εσωτερική εξέλιξή μου από την απλότητα της πίστης, στην επίγνωση της αλήθειας, άσχετα αν προς το παρόν η δική μου άγνοια με καθιστά δούλο ή αδύναμο απελεύθερο για να κάνω τις προσωπικές μου επιλογές. Επιλογές, οι οποίες θα μεταφέρουν την δική μου καθημερινότητα από την στέρηση στο περίσσευμα ζωής.

Επειδή η ζωή μας εξελίσσεται καθημερινά, είναι προφανές ότι αυτό δεν είναι στοιχείο στατικότητας και στασιμότητας, αλλά είναι στοιχείο δυναμικό, είναι στοιχείο παραγωγικό, είναι στοιχείο που αποδεικνύει ότι είμαστε ζωντανοί και όχι αποθανόντες. Και προφανώς, οι δυνάμεις που επιδρούν για να υπάρχει η εξέλιξη, είναι δυνάμεις έξω από εμάς και πολύ μακριά από εμάς.

Μάλιστα είναι βέβαιο ότι όχι απλώς είναι έξω από εμάς, αλλά εμείς οι ίδιοι δεν μπορούμε να κατανοήσουμε ούτε την δυναμική τους, ούτε τον πλούτο τους, ούτε και να σταθμίσουμε τις πηγές αυτών των δυνάμεων. Διότι, αν τις αναζητήσουμε λχ στην διάσπαση του ατόμου, αυτό σημαίνει ότι είμαστε σε περιορισμένη κατανόηση, διότι οι δυνάμεις που δημιούργησαν το άτομο και το περιεχόμενό του είναι ισχυρότερες από το δημιούργημα.

Άρα, έχουμε πολύ δρόμο να διανύσουμε ως άτομα και ως ανθρωπότητα, προκειμένου να δώσουμε απαντήσεις στα μεγάλα αυτά ερωτήματα της ζωής και όχι μόνον. Διότι, αμέσως μετά προκύπτουν και άλλα ερωτήματα, βαθύτερα και πιο κρίσιμα, όπως λχ προς τι όλα αυτά; Γιατί υπάρχει ο κόσμος, γιατί εγώ υποφέρω, γιατί υπάρχουν ασθένειες, γιατί πεθαίνουμε, γιατί, γιατί, και χιλιάδες άλλα γιατί που δεν έχουμε απάντηση. Αυτό σημαίνει ότι παρ’ όλη την εξέλιξη, την γνώση μας και την τεχνολογία που μας υπηρετεί, δεν έχουμε φτάσει ακόμη στο σημείο που όλοι θα θέλαμε, δηλαδή να έχουμε πρακτικές απαντήσεις σε όλα τα μεγάλα και μικρά ερωτήματα και αδιέξοδα της ζωής.

Από την μια λοιπόν καλή και απαραίτητη είναι η ηλικία των βρεφών και των νηπίων, αλλά κάποια στιγμή έρχεται και η περίοδος της ευθύνης, της ατομικής και φυσικά της κοινωνικής, αφού όλοι μαζί ζούμε, και ο ένας επηρεάζει τον άλλον, θετικά ή αρνητικά. Αυτό σημαίνει ότι ο άνθρωπος, άρα και η ανθρωπότητα, πρέπει να αφήσει στην άκρη την ανέξοδη αδιαφορία για το μέλλον, και με σεβασμό στις αξίες της ζωής και όχι του θανάτου, να περάσει στην φάση της ωριμότητας και της ευθύνης.

Μιας ευθύνης που δεν δηλητηριάζεται μόνον από τις κοινωνικές αδικίες, αλλά πηγάζει από μέσα μας, είναι πράξη της δικής μας ατομικής συνείδησης, και εκεί ακριβώς πρέπει να δοθεί έμφαση στην καλλιέργεια. Διότι καλό και απαραίτητο το σήμερα, το παρόν, το συμφέρον μου. Όμως οι δείκτες της ζωής δεν δείχνουν μόνον σύνολα, αλλά δείχνουν και την ευθύνη του ατόμου, αναδεικνύουν τον ρόλο του εσωτερικού μας ανθρώπου, της περιοχής της συνειδήσεως μας, όπου καλλιεργούνται οι αρετές ή οι κακίες, και προφανώς εκεί πρέπει να δοθεί από τον καθένα μας ιδιαίτερη φροντίδα.

Η εξ ύψους δύναμη είναι η έξτρα δύναμη της πίστης στην ανάσταση, η οποία μπορεί να συμπληρώνει την καθημερινή μερίδα δύναμης που έχω ανάγκη, και σταδιακά να διευρύνει και τις δεξαμενές του εσωτερικού μου ανθρώπου, για μεγαλύτερες κατακτήσεις και επιδόσεις.